Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Syrië

januari 2013 - Auteurs: Anno Bunnik en Sophie Schellens

Inleiding

Na verschillende militaire coups kwam in 1971 Hafez al-Assad aan de macht, in 2000 opgevolgd door zijn zoon Bashar el-Assad. Op dit moment woedt er een burgeroorlog in Syrië. Wat begon als vreedzame protesten tegen het regime is uitgemond in een bloedige burgeroorlog. Elke dag zijn er gevechten tussen de regering en de rebellen. Dagelijks komen er mensen om het leven door het geweld. Er zijn tot op heden waarschijnlijk al meer dan 60.000 mensen omgekomen. Ook zijn honderdduizenden burgers gevlucht naar de buurlanden. De Verenigde Naties kunnen niets doen omdat Rusland en China steeds een veto geven.

Edit
Delete
Chronologie
Onder dit kopje vind je data die belangrijk zijn in het conflict. Je kan zo  bijvoorbeeld snel zien in welk jaar opstanden plaats vonden of juist vredesverdragen werden ondertekend.

1941: Charles De Gaulle beloofd een onafhankelijk Syrië en de terugtrekking van Franse troepen.

1967: Syrië verliest de Golan Hoogte aan Israël na de Zesdaagse oorlog.

1971: Hafez Al-Assad wordt President van Syrië.

1973: Wederom een oorlog tussen Israël aan de ene kant en Syrië en Egypte aan de andere kant. Syrië slaagt er niet in de Golan Hoogte te heroveren

1971: Hafez Al-Assad wordt President van Syrië 
 
1982 feb: President Al-Assad slaat in Hama een opstand van de Moslim Broederschap bloedig neer.   

2000 jun: Bashar Al-Assad volgt zijn vader als President op.

2011 maa: jongeren in een klein stadje in het Zuiden schrijven anti-regering slogans op een gebouw. Ze worden opgepakt en hun familieleden demonstreren voor hun vrijlating.

2011 apr: de protesten slaan over naar de rest van het land. Mensen willen meer democratie en een einde aan de corruptie van de regering.    

2011 jun/jul: overgelopen soldaten en boze demonstranten richten het Vrije Syrische Leger op. 

2012 maa: Kofi Annan wordt door de Verenigde Naties aangewezen als bemiddelaar in het conflict. Hij stelt een zes-punten vredesplan op.

2012 maa/apr: de gevechten slaan over van de kleinere steden naar de twee grote steden, Aleppo en Damascus.  

2012 jun/jul: Het lukt Kofi Annan niet De poging van Kofi Annan om te bemiddelen faalt. Hij probeerde te onderhandelen om tot een politieke oplossing te komen. Zowel de regering als rebellen staakten echter niet de
gevechten.

2012 aug: Kofi Annan stopt met het bemiddelen na het mislukken van zijn vredesplan. Lakhdar Brahimi neemt zijn taken over als speciale VN-gezant. 

2012 dec: De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Turkije en de Golfstaten erkennen de Nationale Coalitie als rechtmatige regering van Syrië. 
Edit
Delete
Betrokken actoren
In een conflict zijn altijd meerdere actoren betrokken. Dit kunnen organisaties zijn zoals politieke partijen, regeringen van betrokken landen,  rebellengroepen, of internationale organisaties zoals de Verenigde Naties. In sommige gevallen zelfs individuele personen, bijv. de president van een land of een rebellenleider. Hieronder staan de verschillende actoren en hun standpunten kort beschreven.

Nationaal

President Bashar al-Assad en zijn regering
President Assad regeert al sinds 2000, toen zijn vader overleed en hij het stokje overnam. Hij heeft de politieke en economische macht in handen. Assad gebruikt veel geweld om de demonstranten en rebellen te stoppen. Veel hoge posities in het leger worden door familieleden bekleed. Assad en zijn familie zijn Alawieten, een aparte islamitische groep. 

De vreedzame demonstranten
De opstand tegen de President begon met vreedzame protesten in verschillende dorpen. Bijna dagelijks vinden er nog steeds vreedzame demonstraties plaats door het gehele land. Deze worden meestal door buurtcommitees georganiseerd. Hierbij gaan burgers de starten op om het aftreden van de regering te eisen. Dit is niet zonder gevaar. De demonstranten worden geregeld beschoten door het leger en veiligheidsdiensten.

Vrije Syrische Leger
Dit leger bestaat uit losse groepen die door het gehele land opereren. Doordat Assad de demonstranten aanviel hebben sommige besloten om zelf een leger te vormen, samen met soldaten die uit het Syrisch leger waren vertrokken. Ze proberen het leger aan te vallen en gebieden te veroveren. Ook strijders uit andere Arabische landen sluiten zich aan bij de rebellen. Soms maakt het Vrije Syrische Leger gebruik van aanslagen. Zij worden gesteund door Saoedi-Arabië en Qatar.

Syrische Nationale Coalitie (opvolger van de Syrische Nationale Raad)
De raad is een groep van tegenstanders van Assad die in het buitenland wonen. Ze wonen niet meer in Syrië omdat ze daar voor de president en geweld zijn gevlucht. De Coalitie wil Assad opvolgen als hij uiteindelijk opstapt of wordt verslagen door de rebellen. De raad wordt gesteund door het Westen.

Internationaal

De Verenigde Naties (VN)
De VN probeert te bemiddelen in het conflict. Ze hopen tot een politieke oplossing te komen om zo het geweld te stoppen. Op dit moment is Lakhdar Brahimi aangesteld als speciale bemiddelaar. Binnen de Veiligheidsraad proberen Westerse landen, zoals Amerika en Engeland, om sancties tegen het regime in te stellen. Tot nu toe is dit door Rusland en China tegengehouden. De VN helpen ook om de honderdduizenden vluchtelingen op te vangen in Turkije en Jordanië.

NAVO
De NAVO is de enige partij die militair, buiten de VN om, zou kunnen ingrijpen. De lidstaten zijn echter voorzichtig om Assad aan te pakken. Ze vrezen dat Syrië zal uitgroeien tot een ‘nieuw Irak’, waar verschillende milities elkaar bevechten. Als lid van de NAVO heeft Turkije om patriotraketten gevraagd om hun grenzen te verdedigen. 


Edit
Delete
Dieperliggende oorzaken
De dieperliggende oorzaken zijn oorzaken die op economisch, politiek, sociaal en religieus vlak spelen in een land. Hier wordt beschreven wat de verschillende actoren vinden van die oorzaken en hoe die een rol spelen in het conflict. 

Politiek 
De regering van Assad heeft alle politieke macht in handen. Syrië is een dictatuur waar de president alles beslist. Op belangrijke politieke posities zitten vrienden en familie van Assad. Veelal zijn zij van dezelfde clan, de Alawieten. Syrië heeft een parlement die door middel van verkiezingen wordt gekozen, maar dit parlement heeft geen macht. Zo probeert Assad te doen alsof er wel naar het volk wordt geluisterd. In werkelijkheid heeft het parlement weinig te zeggen over het beleid. Om tegenstanders aan te pakken maakt Assad gebruik van een geheime dienst en politieke gevangenissen. Hier worden tegenstanders van het regime soms gemarteld of vermoord. 
  
Economisch 
President Assad controleert een groot deel van de economie. Alle grote bedrijven zijn van het regime of moeten een deel van de winst afdragen aan de president. Door corruptie is het moeilijk een bedrijfje te beginnen. Het land heeft olie en gas maar lang niet zoveel als andere landen in het Midden-Oosten. Nu het conflict steeds heviger wordt gaat het steeds slechter met de economie. Er is weinig handel meer met andere landen en de bevolking heeft daardoor een groeiend tekort aan voedsel en benzine. Deze tekorten worden steeds erger en er zijn dan ook steeds meer mensen die niet alleen bang moeten zijn voor het geweld maar ook kampen met hongersnood. Het conflict is daardoor niet alleen maar een gewelddadig conflict tussen de regering en de rebellen maar ook een humanitaire catastrofe.  

Religieus 
In Syrië komen meerdere religies voor. Driekwart van het volk is soennitisch islamitisch. Assad en velen van zijn vertrouwelingen aan de macht zijn alawieten. Dit zijn sjiitische islamieten. Het verschil tussen soennieten en sjiieten is vergelijkbaar met katholieken en protestanten binnen het Christendom. Er is een kleine groep rijke soennieten die de president steunen, maar het overgrote deel van de soennitische bevolking is arm en is tegen de president. Er is ook een kleine christelijke minderheid. De rebellen zijn voornamelijk soennitisch.  

Sociaal  
In Syrië wonen 23 miljoen mensen. Vooral op het platteland en in de kleinere steden hebben de mensen weinig geld. Ze zijn begonnen met de opstanden en demonstraties. Ze vinden dat de regering alle inkomsten voor zichzelf houdt. In de grote steden zoals Damascus en Allepo wonen de elite. Zij hebben het relatief goed en zijn dan ook minder gauw geneigd om te demonstreren. Omdat het conflict steeds heviger wordt merken de mensen in de grote steden er ook steeds meer van. Het conflict begon vooral in de kleine steden maar er wordt ook steeds vaker gevochten in Damascus en Aleppo. 


Verloop van het conflict

Naast de dieperliggende oorzaken zijn er ook ontwikkelingen die het conflict op korte of lange termijn beïnvloeden. Hiermee worden gebeurtenissen uit een conflict bedoeld, zoals opstanden en vredesonderhandelingen.


Het conflict in Syrië begon heel kleinschalig in de zuidelijke stad Deraa. Hier hadden een groep scholieren in maart 2011 graffiti op de muren geschreven gericht tegen Assad. De jongens werden opgepakt en hun familieleden zijn vervolgens de straat op gegaan om hier tegen te demonstreren. Deze protesten sloegen al gauw over naar andere delen van het land. De demonstranten eisten naast de vrijlating van de jongens meer democratie en einde aan de corruptie.  

Omdat de demonstranten geregeld werden beschoten besloten sommige ook de wapens op te pakken. Ook gedeserteerde soldaten sloten zich aan bij rebellen, die zichzelf het Vrije Syrische Leger noemen. Zij oppereren in kleine eenheden en proberen om gebieden te veroveren. In het noorden van Syrië is een deel nu in handen van deze rebellen. Ze hebben dit gebied omgedoopt tot ‘bevrijd Syrië’. Het Vrije Syrische Leger wordt vooral gesteund door landen zoals Saudi-Arabië en Qatar. Zijn zien Assad als hun vijand en steunen de rebellen. De oppositie wil dat Assad opstapt. President Assad zelf weigert dit. Het conflict wordt daardoor heviger en beide partijen lijken door te vechten tot een van hen zal winnen.
   
De internationale gemeenschap probeert in de tussentijd om een politieke oplossing te vinden. Eerst stuurde de Arabische Liga (een samenwerkingsverband van alle Arabische Landen) in december 2011 waarnemers naar Syrië. Omdat het geweld gewoon door ging besloten ze hun missie te staken in januari 2012. De Verenigde Naties probeert vervolgens te onderhandelen met Assad en de oppositie. Dit wordt bemoeilijkt omdat er binnen de Verenigde Naties geen gezamenlijk optreden mogelijk is. Rusland en China steunen President Assad en houden elke actie tegen de President tegen met een veto.  

De NAVO is kritisch op Assad en wil dat hij opstapt. De lidstaten durven echter niet militair in te grijpen. Turkije is ook lid van de NAVO en ligt aan de grens met Syrië. Het Syrische leger heeft ook al enkele keren Turkije beschoten. De NAVO zou dit kunnen aangrijpen om Syrië aan te vallen. De NAVO vreest echter dat militair ingrijpen zal leiden tot een jarenlange burgeroorlog en dat het geweld over zal slaan naar andere landen zoals buurland Libanon. Daarom durft de NAVO voorlopig (nog) niet in te grijpen. 

Amerika heeft gezegd dat het pas militair zal ingrijpen als President Assad chemische wapens gebruikt tegen de rebellen. Voorbeelden van chemische wapens zijn mosterdgas en zenuwgas. Als je dit inademt, of als het op je huid terechtkomt, kan je eraan overlijden. De Syrische regering heeft gezegd geen chemische wapens te zullen gebruiken tegen haar eigen volk.

Sinds december 2012 bestaat de Syrische Nationale Coalitie, opvolger van de Syrische Nationale Raad. In de coalitie zitten de verschillende oppositie groepen en werken zij samen om Assad te laten aftreden. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten erkennen de coalitie als onderhandelingspartner.
Actoren betrokken bij vredesinitiatieven

Los van de vredesonderhandelingen zijn er vaak ook burgerorganisaties actief om de vrede te bevorderen.


Omdat het geweld zo heftig is zijn er weinig NGOs aanwezig in Syrië. Een van de weinige initiatieven die nog durven opereren zijn de Rode Halve Maan. Dit is de Arabische versie van het Rode Kruis. Ze zijn dagelijks druk bezig met proberen te redden van gewonden. Ze zijn onpartijdig in het conflict en helpen zowel gewonde burgers, rebellen als regeringstroepen. Wel is hun werk zeer gevaarlijk. Ze riskeren soms hun eigen leven om dat van andere te redden.    

Een andere organisatie die actief in Syrië de vreedzame opstand steunt is IKV Pax Christi met “Adopt a Revolution”. Met deze actie wordt geld ingezameld voor buurtorganisaties in Syrië die zonder geweld protesteren tegen het regime van Assad. Zij gebruiken vaak burgelijke ongehoorzaamheid, zoals het vastlijmen van de deuren van de veiligheidsdiensten of een fontijn rood water te laten spuiten.
Links met Nederland
Nederland is op een indirecte manier betrokken bij het conflict, via de VN en de NAVO.

Nederland probeert steun te geven aan de de rebellen maar is afwachtend. De Nederlandse regering is bang dat als ze wapens leveren deze in handen kunnen vallen van terroristen. Daarom levert Nederland alleen non-militaire steun aan de rebellen, zoals communicatiemiddelen. Ook steunt Nederland de Syrische Nationale Raad. Ze hopen dat deze raad als het conflict voorbij is een nieuwe regering kan vormen.
   
Naast de steun voor de oppositie geeft de Nederlandse overheid geld aan de Verenigde Naties. De VN gebruiken dit om de vluchtelingen op te vangen. In de vluchtelingenkampen krijgen ze onderdak, eten en medische zorg. De Verenigde Naties kampt met financiële tekorten en kan de steun van Nederland daarom goed gebruiken.  

Om het regime van Assad dwars te zitten heeft Nederland samen met de Europese Unie sancties opgesteld. Hierdoor kan Assad geen olie verkopen in Europa om zo zijn oorlog te financieren. Ook wordt het lastig voor Assad om zaken te doen in Europa. Hierdoor gaat het nog slechter met de economie in Syrië en stijgen de prijzen. Nederland is als lid van de NAVO ook betrokken bij de verdediging van Turkije. Nederland stuurt Patriot raketten naar Turkije om deze te beschermen tegen aanvallen vanuit Syrië.

 

Het conflict in cijfers

- Syrië heeft 23 miljoen inwoners.  

- Ruim 60.000 dodelijke slachtoffers, zowel militairen, rebellen en burgers. Dit aantal stijgt nog dagelijks.  

- Bijna 500.000 Syriërs zijn gevlucht naar Jordanië, Libanon en Turkije. Ze worden opgevangen door de Verenigde Naties.

Links en downloads
Hier vind je links naar artikelen en websites over dit conflict.

NOS: Dossier Syrië 
http://nos.nl/dossier/215542-arabische-lente/thema/syrie/

Nieuwsuur: Syrië, een portert van een land in verval
http://nieuwsuur.nl/onderwerp/429007-syrie-portret-van-een-land-in-verval.html 

MO* Magazine: dossier crisis in Syrië
http://www.mo.be/dossiers/crisis-syrie

IKV Pax Christi: Adopt a Revolution 
https://www.adoptarevolution.nl/

Human Rights Watch: Dossier Syrië 
http://www.hrw.org/middle-eastn-africa/syria        

Syria Deeply: het laatste nieuws uit Syrië 
http://beta.syriadeeply.org/ (Met een interactieve tijdlijn: http://alpha.syriadeeply.org/conflict-timeline/#.UMWgZOSZT-s)